Άκυρον3

 Πιθανότατα για να αναδειχτούμε σε μας του ίδιους, ή για να βρούμε την ευτυχία που μας αρμόζει αφού πιστεύουμε ότι κατέχουμε κάποια αλήθεια ή κάποια σπουδαία αξία, θα βαφτίσουμε εκείνον που ζήλεψε ή που φέρθηκε άδικα κ.α δυστυχή. " Κοίτα τον πως θέλει να δείχνεται, ο δυστυχής!".
Ας το σκεφτούμε πάλι. Κανείς δεν είναι δυστυχής από την στιγμή που δεν τηρεί κάποια αξία η οποία δικαιολογεί την απάρνηση της αντίστοιχης συμπεριφοράς. Ο ψυχικά άρρωστος που εφάρμοσε την αρρώστια του πάνω σε κάποιον δεν νιώθει δυστυχής. Αντίθετα, νιώθει πιο ευτυχισμένος από ποτέ. Αυτός που ένιωσες σήμερα πως σου συμπεριφέρθηκε άδικα, ήταν απλά ο εαυτός του, ήταν αυθόρμητος και δεν δίστασε να βγάλει προς τα έξω αυτό που νιώθει. Μόνο με μια αξία ή ας πούμε ηθική μπορεί να απαρνηθεί τον ίδιο του τον εαυτό.
 Δεν αξίζει καμιά λύπηση αυτός που είδαμε να θλίβεται δικαιολογημένα. Κάνει απλά αυτό που νιώθει και ξέρει πολύ καλά τον λόγο. Όσο πιο αυθόρμητοι είμαστε σε πολλά επίπεδα στη ζωή μας, τόσο πιο ευτυχισμένοι θα νιώθουμε. Πραγματικά δυστυχής είναι αυτός ο οποίος θλίβεται που θλίβεται. Κάτι τέτοιο μπορεί να νιώθει ο καταθλιπτικός, ο παρανοϊκός ή ακόμα κάποιος με μια ψυχική αρρώστια η οποία καταδικάζεται από την κοινωνία. Πρέπει να κατανοήσουμε την διαφορά αυτή. Η δυστυχία μιας συμπεριφοράς είναι ανάλογη με την συνείδηση που της αποδίδουμε. Αν δεν εφαρμόζω μια αξία πάνω στο άδικο, τότε αυτό σκορπίζεται ανελέητα στον περίγυρο μου δίχως καμιά αυτό-άρνηση. Εσύ αντιλαμβάνεσαι την δυσφορία που δέχεσαι από την κοινωνία διότι έχεις κάποιες αξίες σημαντικές για εσένα και πιστεύεις με πάθος την ορθότητα τους, αλλά δεν σημαίνει πως ο υπαίτιος είναι εξίσου δυστυχής με σένα. Αν το δούμε με αριθμούς, τότε θα μπορούσαμε να πούμε πως ζούμε σε μια ευτυχισμένη κοινωνία, ασχέτως του τι αντιλαμβάνεσαι και βλέπεις εσύ έξω.
 Η ιστορία μέχρι και σήμερα αποδεικνύει τον φόβο που έχει ο άνθρωπος απέναντι στις αξίες, και πέρα από αυτό, τις λανθασμένες αξίες που πάλι φοβάται να αλλάξει. Μέχρι τότε θα βρισκόμαστε στο φαύλο κύκλο που μας αρμόζει.

Σήμερα ένιωσα θλίψη αλλά δεν θλίβομαι για αυτό.
Όλα καλά. Δεν πτοούμε και παλεύω για το καλύτερο, δεν παύω να είμαι καιροσκόπος και τυχοδιώκτης. 

Ένα με την φύση

 Πόσο αξίζει άραγε κανείς να ζηλέψει ένα δάσος; Εκεί που το δέντρο δεν παύει να είναι δέντρο, εκεί που η φύση δεν αρνείται την φύση της. Ο άνθρωπος, όσο αφορά τα δικαιώματα του, δεν κατάλαβε ποτέ ότι για να πετύχει την αξιοζήλευτη συνύπαρξη των δέντρων ενός δάσους οφείλει να ξέρει ότι και αυτός αποτελεί ένα δέντρο, ένα δέντρο με την δική του ομορφιά, μέρος της ολότητας και πάντα με γερές ρίζες. Ο άνθρωπος-δέντρο, αυτός που όλη του τη ζωή δεν απαρνήθηκε την φύση του και δεν ξέχασε την βασική του τούτη ιδιότητα, αξίζει να παρατηρηθεί όσο κανένας άλλος. Ο άνθρωπος που ακόμα και όταν είδε πως κάποιοι ξεριζώθηκαν με την θέληση τους για να του κάνουν κακό, άνθρωποι που θέλησαν να τον αλλοιώσουν και να τον καταστρέψουν για δικούς τους λόγους, δεν έπαψε ποτέ να υποστηρίζει την φύση του, που δεν ξεριζώθηκε ποτέ για κανέναν. Εκείνος που με όλα τα κακά που δέχτηκε, έμαθε πως η μόνη του άμυνα είναι να δυναμώσει τον φλοιό του και τίποτα περισσότερο, που δεν ξέχασε ποτέ τα δικαιώματα του.

Έτσι όπως ο άνθρωπος-δέντρο, έτσι και η μοναχική ψυχή σε αυτό τον κόσμο δεν επιδιώκει ούτε ζητά από κανένα να του αφαιρέσει αυτή την ιδιότητα, παρά μόνο να την εκτιμήσει.

Συμμετέχω, άρα υπάρχουμε

 Στο κείμενο που ακολουθεί θα επιχειρήσω να αποσαφηνίσω τι σημαίνει συμμετέχω στα κοινά. Ας φανταστούμε αρχικά, για διευκόλυνση, ότι τα κοινά για τον καθένα είναι ένας κύκλος όπου το κέντρο είναι το άτομο. Οι άπειρες ακτίνες από τις οποίες αποτελείται ο κύκλος είναι οι επιλογές των ανθρώπων να  συμμετάσχουν στα κοινά, να γίνουν αλληλέγγυοι και ό,τι άλλο σημαίνει συμμετέχω και βοηθώ.
 Ας σκεφτούμε πάλι πως το άτομο, η μονάδα, σαν κέντρο και αρχή αυτής της δημιουργίας, είναι εκείνο που από το σημείο του εκπέμπει σήμα προς τα έξω, και επιμένω σε αυτό, από μέσα (κέντρο) προς τα έξω. Η αλλιώς αυτό που από το κέντρο μεγαλώνει σιγά σιγά μια εφικτή επιλογή του(ακτίνα)  σε μήκος και άλλοτε και σε πλάτος. Συνεπώς, μια προσπάθεια να συμμετάσχει κάποιος στα κοινά από έξω προς τα μέσα αυτού του κύκλου κρίνεται μάταιη. Η δημιουργία μιας σταθερής βάσης-κέντρου προϋποθέτει κάποιες εφαρμογές. Το κοινό, αρχίζει από το άτομο σαν μονάδα, εκεί είναι το πιο δύσκολο. Το άτομο οφείλει να έχει βασικές αρετές που αποτελούν και τις βασικές προϋποθέσεις. Δεν θα τις αναφέρω όλες, αλλά αξίζει να ειπωθούν κάποιες βασικές και απλές. Μια βασική, είναι ότι το άτομο οφείλει να γνωρίζει πότε και που υπάρχουν όρια που τον εμποδίζουν να εισχωρήσει στην ζωή και στα δικαιώματα του άλλου. Επίσης, οφείλει να ξέρει να γνωρίζει τι σημαίνει αγάπη και βασικότερο από όλα να γνωρίζει την απλή αλλά όπως φαίνεται δύσκολη λόγο εγωισμού και άλλων δυστυχιών διαδικασία η αλλιώς τέχνη του συνυπάρχω, συνεννοούμαι και συζητώ. Το άτομο που δεν γνωρίζει να εκφέρει την άποψη του στον συνάνθρωπο του, που δεν ξέρει να εκφέρει το δίκαιο του και να δίνει το χέρι με τον άλλον κρίνεται ανίκανο για τα κοινά, γιατί ο καθένας μας μπορεί να έχει δίκαιο αλλά μην ξεχνάμε ότι το δίκαιο όπως και το παράλογο βρίσκονται πάντα ανάμεσα σε μια διάζευξη, δεν υπάρχουν αυτά καθεαυτά. Άρα, δεν μπορείς να πεις ότι κατέχεις το δίκαιο αλλά μπορεί να είσαι ένας καλός δικαστής. Εξάλλου, τι σημασία έχουν όλα όταν δεν μπορούμε να δώσουμε τα χέρια μας..
 Σύμφωνα με τα παραπάνω και άλλα τόσα που θα μπορούσα να γράψω αλλά δεν το έκανα γιατί ξέρω ότι θα βαρεθείς να ασχοληθείς με το κείμενο μου σαν το δεις 5 σελίδες, ο άνθρωπος που σήμερα έμαθε να συνυπάρχει, που έμαθε να φέρεται και πέτυχε μια κερδοφόρα συζήτηση, συμμετείχε πολύ περισσότερο από ότι συμμετείχε ο καλός "σαμαρείτης" και "φιλάνθρωπος". Για να βγάλω τα αποσιωπητικά από τις δυο αυτές λέξεις οφείλει εκείνος να τηρεί κάποιες αρχές και τότε θα αναθεωρήσει την συμμετοχή του στα κοινά. Μέχρι τότε θα πηδάει ανάμεσα στα κενά του κύκλου,θα χάνει την ισορροπία του και άλλοτε θα πέφτει στο απόλυτο τίποτα.

Συγκρίνοντας

 Οτιδήποτε υγιές μπορεί να αρρωστήσει με λίγη προσπάθεια. Ο άνθρωπος όταν αρρωσταίνει ψυχικά καταβάλει σίγουρα προσπάθεια για να το πετύχει. Δεν τον "κολλάει" κανείς μα όλοι συμβάλλουν σε αυτό. Η πιο συχνή αρρώστια είναι εκείνη της σύγκρισης. Έχουμε την παράλογη μανία να ενεργούμε και να παθαίνουμε συγκρίνοντας τον εαυτό μας με οποιονδήποτε άλλο εκτός από εμάς. Κάποιες φορές είναι αναπόφευκτο το να πετύχουμε τούτη την συσχέτιση ακόμα και όταν μας ρωτήσουν πως θα χαρακτηρίζαμε τον εαυτό μας. "Είσαι αισιόδοξος ή απαισιόδοξος;"σε ρωτούν. Ξάφνου, θα υποστείς τούτη την διάζευξη και θα αναγκαστείς χωρίς να αναγκάζεσαι να διαλέξεις. Οποιαδήποτε απάντηση σου στην πραγματικότητα κρύβει μια ψυχαναγκαστική σύγκριση. Αν διαλέξεις τον αισιόδοξο είσαι από αυτούς που πιστεύουν ότι οι άλλοι που είναι απαισιόδοξοι δεν βλέπουν τα φωτεινά σημεία που βλέπεις εσύ στον ορίζοντα, είναι μίζεροι και ματαιοπονούν. Αν διαλέξεις τον απαισιόδοξο είσαι από εκείνους που πιστεύουν ότι οι άλλοι δεν βλέπουν τα σκοτεινά σημεία και αυτό τους καθιστά μη ρεαλιστές και φαντασμένους.
 Ένα τετράγωνο είναι τετράγωνο δεν έχει την ανάγκη να συγκριθεί με κάποιο άλλο για να είναι. Πρέπει να το καταλάβουμε τούτο. Αν θεωρήσουμε ότι η πρόοδος και η ευτυχία είναι ο σκοπός μας (που ίσως τούτο δεν αποτελεί άποψη αλλά μια αναλλοίωτη αλήθεια, γιατί η ευτυχία είναι ευτυχία και τότε ευτυχούμε γιατί τότε ευτυχούμε) τότε πρέπει να καταλάβουμε τι είναι αυτό που μας παροτρύνει να συγκρίνουμε, να επηρεαζόμαστε και να προοδεύουμε. Ο Βαν Γκο όταν πήγαινε πάνω από τα έργα των άλλων καλλιτεχνών δεν προσπαθούσε να τους μιμηθεί, παρά μόνο προσπαθούσε να πάρει τροφή για πρόοδο. Και ενώ αντέγραψε μια κίνηση, έναν τρόπο, του έδωσε τέτοιο χαρακτήρα που κανείς τους δεν τον είχε. Η πρόοδος για τον Βαν έκανε ότι έπρεπε να κάνει και η δική μας. Δεν "χτύπησε" πάνω στον άλλον καλλιτέχνη και έμεινε εκεί, σαν μια αιτία φθόνου εκ μέρους του, πάρα εξωστρακίστηκε και κατέληξε στο απέραντο πεδίο που όφειλε να πάει η πρόοδος του. Εκεί που φαίνεται πως τίποτα δεν έχει τέλος.
Δεν αρκούμαστε στον εαυτό μας. Φαίνεται πως ο φθόνος, η καχυποψία κ.α παρόμοια τους έχουν καταβάλλει την ζωή μας σε βαθμό τέτοιο που έχει εγκατασταθεί η ιδέα πως αυτά είναι τα μέσα της προόδου μας. Έχουμε φτάσει σε σημείο να μην χαιρόμαστε για την πρόοδο του συνανθρώπου μας, μα ακόμα και αν το θέλουμε νιώθουμε ότι οφείλουμε να είμαστε καχύποπτοι προς αυτό. Ένα παράδειγμα είναι εκείνο που όταν μαθαίνεις πως κάποιος γνωστός σου βρήκε δουλειά για την οποία πιστεύεις ότι είσαι και εσύ ικανός , αμέσως θίγεται το εγώ σου αφού σκέφτεσαι ότι το αξίζεις και εσύ και αφού επίσης έμαθες ότι μπήκε με μέσο. Πάλι τα ίδια. Γιατί αυτή η σύγκριση; Που ωφελεί; Αν ξέρεις ότι έτσι είναι τα πράματα πλέον γιατί μισείς το γεγονός; Βάπτισε τον τυχερό με ένα χαμόγελο και τελείωσε. Θα έρθει η ώρα σου και εσένα. 

Τι είναι ελευθερία;

 Εννοείτε πως δεν θα απαντηθεί ο τίτλος του κειμένου αυτού. Μια ατελής ερώτηση δεν πρόκειται να έχει σαφή και ολοκληρωμένη απάντηση. Κρίνεται μάταιο να ρωτήσω κάτι τέτοιο αν δεν πιστοποιήσω πρώτα ότι μπορεί να υπάρξει, αν δεν θέσω βασικές προϋποθέσεις για την έναρξη της κ.α. Αν κάποιος ρωτήσει κάτι τέτοιο, περιμένοντας την άποψη σου, σημαίνει μόνο ότι επιθυμεί να παίξει με τις λέξεις. Δεν θέλω να σε κουράσω αναγνώστη, αλλά ούτε να με κουράσω. Θα μιλήσω συγκεκριμένα για την ελευθερία της σκέψης.
 Εδώ τίθεται το ερώτημα "πότε σκεφτόμαστε ελεύθερα;". Ούτε αυτό θα απαντήσω. Ίσως το προσεγγίσω. Αυτός που έμαθε να συμβαδίζει με την ζωή του, δηλαδή αυτός που προσπαθεί να μιμείται τα βήματα της νιώθοντας έναν ίλιγγο κάθε φορά που χάνει τον συγχρονισμό του, είναι καταδικασμένος σε τούτη την αγχωτική διαδικασία. Μια αρχή για έναν απελευθερωμένο νου (και όχι ελεύθερο) είναι να αντιστρέψει τον ρόλο αυτού με εκείνο της ζωής. Η ζωή θα αρχίζει να συμβαδίζει μαζί του. Δεν εννοώ σε καμιά περίπτωση ότι θα γραπώσει τα ηνία της και θα είναι πλέον ο δαμαστής της, αλλά απλά ότι θα τοποθετήσει κατά κάποιο τρόπο της καθημερινότητα του σε ένα δευτερεύοντα ρόλο. Δεν σημαίνει πως θα την παραμελήσει, ίσα ίσα που θα μπορέσει να χάσει κάθε νόημα της αν δυστυχώς για αυτόν έχει βρει μέχρι τώρα. Θα αφορίσει κάθε ματαιότητα, κάθε κακοήθη συναίσθημα που αλλοιώνει τον ορθολογισμό του. Θα ζει και θα νιώθει την ιερή πρόοδο της σκέψης του σήμερα δίχως μάταιες υποθέσεις και συναισθήματα για το αύριο. Σε εκείνον έγκειται η πρόοδος, σε εκείνον που η σκέψη της αυριανής μέρας είναι λίγη μπροστά στην πρόοδο του σήμερα. Με την σειρά της, η ζωή θα φαίνεται πως καρποφορεί πολύ περισσότερο, σαν το δέντρο της δεχόταν υδατική καταπόνηση τόσο καιρό που όταν την ποτίσαμε λιγότερο έβγαλε περισσότερους καρπούς.
 Αυτό θέλει. Να διώξει κάθε κακή προκατάληψη. Εκεί βρίσκεται η απελευθέρωση. Απελευθερώνομαι σημαίνει αποδεσμεύομαι. Καμία ελευθεριά δεν έχει εκείνος που νιώθει ότι υλοποιεί αυτά που επιθυμεί στην ζωή του, απλά επιλέγει το κλουβί του, αρκεί όμως να είναι επιθυμητό. Για αυτό επιλέγει να αντιστρέψει τους ρόλους, και μέσα από αυτό θα απελευθερώνεται μέρα με την μέρα όλο και περισσότερο. Δεσμά του ανύπαρκτου χθες και αύριο, δεσμά των προκαταλήψεων, της ματαιότητας, του ενθουσιασμού και της υπερηφάνειας, δεσμά της επιρροής από συναισθηματικές λογικές των όχλων κ.α θα κοπούν (δεν σημαίνει πάλι πως δεν πρέπει να ενεργεί μαζί του). Οφείλει παρά ταύτα να είναι πάντα προσγειωμένος και καχύποπτος για κάθε πρόοδο του. Στον κόσμο μας, συνήθως αυτοί που πετούν είναι αυτοί που δεν έχουν το δικαίωμα, ενώ αυτοί που θα έπρεπε έχουν την σοφία της προσγείωσης.












    

Ευτυχία είναι..

 Επειδή σίγουρα δεν έχω την ιδιότητα ,όπως ο καθένας δεν έχει, να δώσω τον ορισμό της ευτυχίας με τέτοιο τρόπο που ο καθένας θα συμφωνήσει, θα προσπαθήσω να θίξω το ζήτημα αυτό με τέτοιο τρόπο ώστε σας βάλω σε σκέψη.
 Ο ορισμός της καλώς η κακώς δεν θα βρεθεί ποτέ. Ίσως για το καλό μας γιατί ακόμα και αν τον είχαμε θα καταστρέφαμε ό,τι βρίσκαμε στο πέρασμα μας για να αποδείξουμε στον εαυτό μας ότι μας αρμόζει. Ακόμα και αν υπάρχει, πιθανότατα να είναι τόσο λαμπρός που κανείς θα τυφλωθεί πριν μπορέσει να τον αντικρίσει. Για αυτό τον λόγο ακριβώς ο καθένας μας, από την δικιά του οπτική γωνιά, βλέπει μόνο και μόνο τις αντανακλάσεις που δημιουργεί και έτσι νομίζει ότι μπορεί να τον προσεγγίσει. Θα ήταν  αξιοθαύμαστο κανείς να μπορούσε να δείξει στον άλλον την εικόνα που βλέπει από τις αντανακλάσεις αυτές. Θα είχαμε ένα πιο γενικό συμπέρασμα, και πιθανότατα μέσα από όλες τις αντανακλάσεις τούτες να είχαμε όλο τον ορισμό ατόφιο. Για αυτό τον λόγο χρίζεται μάταιη οποιαδήποτε προσπάθεια προσέγγισης μεταξύ  ανθρώπων για το τι είναι ευτυχία, χωρίς να ξεκινήσουν έστω την συζήτηση λέγοντας " Για μένα ".
 Επιθυμώ να αναφέρω επιλεκτικά κάποια γνωμικά ατόμων με ιδιαίτερη κρίση όσο αφορά το θέμα μας. Ένα από αυτά είναι του Καρλ Γιουνγκ ο οποίος είπε " Η λέξη ευτυχία θα έχανε το νόημα της αν δεν την εξισορροπούσε η λύπη" . Ένα επίσης αξιοσημείωτο είναι αυτό του Νίτσε ο οποίος είπε πως για να  είμαστε ευτυχισμένοι πρέπει να παίρνουμε στην πλάκα αυτά που μας δυστυχούν όταν τα παθαίνουμε. Ένα ακόμα είναι εκείνο του Γουόλτερ Μπέντζαμιν " Να είσαι ευτυχισμένος σημαίνει να μπορείς να γνωρίσεις τον εαυτό σου χωρίς να τρομάξεις " και ένα τελευταίο είναι εκείνο ενός γνωστού στο εξωτερικό Έλληνα ψυχίατρου του οποίου μου διαφεύγει αυτή τη στιγμή το όνομα, ο οποίος είπε πως ευτυχισμένος είναι αυτός που δεν έχει παρελθόν. Μέσα από αυτά τα παραδείγματα θέλω να καταλήξω σε ένα άλλο γνωμικών το οποίο λέει πως δεν υπάρχει ευτυχισμένη ζωή παρά μόνο ευτυχισμένες στιγμές. Και αυτό μάλλον θέλει να μας πει ο Έλληνας ψυχίατρος. Πως τελικά δεν μπορεί κανείς να νιώθει αδιάκοπα ευτυχισμένος όταν όχι απλά έχει παρελθόν, γιατί όλοι έχουμε, αλλά όταν έχει ζήσει δύσκολες στιγμές που όπως λέει και ο Γουόλτερ γνώρισε τον εαυτό του, τρόμαξε και παλεύει μαζί του μέχρι και σήμερα προσπαθώντας να ξεφύγει από τα δεσμά του ή να τα δεχτεί. Και για να μπορείς να νιώθεις ευτυχής θα πρέπει να έχεις αυτογνωσία και αυτός που έχει αυτογνωσία ζει όλα τα παραπάνω. Η δυστυχία του να πολεμάς τον εαυτό σου όπως λέει και ο Φρόυντ είναι εξαναγκαστική από την στιγμή που ζεις μέσα στον πολιτισμό. Αυτό που έχουμε ανάγκη είναι οι ευτυχισμένες στιγμές, όπως έχουμε ανάγκη και τις δυστυχισμένες χωρίς να το γνωρίζουμε.
  Επιμένοντας στα λόγια του Έλληνα ψυχίατρου, σίγουρα οι περισσότεροι σκεφτήκαμε πως για να μην έχεις παρελθόν χρειάζεται απλά να το ξεχνάς, να το αφήνεις πίσω. Δεν πιστεύω πως θα εννοούσε κάτι τέτοιο γιατί γνωρίζει σίγουρα πολύ καλά ότι αυτό είναι εξολοκλήρου αδύνατον. Οπότε πιθανότατα θέλει να μας πει πως τελικά δεν υπάρχει ευτυχής άνθρωπος. Γιατί πολύ απλά στην προσωρινή μας ύπαρξη είναι αδύνατον να υπάρχει παντοτινή/αδιάκοπη ευτυχία, και αυτό που οφείλουμε να επιδιώκουμε είναι οι ευτυχισμένες στιγμές, στιγμές στις οποίες ξεχνάμε ότι γεννηθήκαμε και ότι θα πεθάνουμε, στις οποίες ζούμε έστω για λίγο παντοτινά.

Άκυρον2

 Σε μια απελπισμένη προσπάθεια τόνωσης του ηθικού μας, πολλές φορές θα προσπαθήσουν πολλοί, ακόμα και ο εαυτός μας, να "μετρήσουν" την δυσκολία μιας κατάστασης συγκρίνοντας την με μια φανερά χειρότερη κάποιου άλλου ατόμου. Καμιά δυσχερή κατάσταση δεν οφείλει να δέχεται κριτική σχετικά με κάποια άλλη. Το μόνο που μπορεί να σου προσφέρει είναι η υποβάθμιση της προσπάθειας επίλυσης της. Είναι φανερά μάταιη και όπως έχω προαναφέρει στο Άκυρον1 τέτοιες αλόγιστες  σκέψεις σε "σπρώχνουν" προς τα πίσω. Μια ρεαλιστική κριτική του προβλήματος δίχως μέτρο σύγκρισης μπορεί να οδηγήσει σε μια προσεκτικότερη και ολοκληρωμένη επίλυση . Δεν χρειάζεται να αλαφιάζουμε ούτε να καθησυχάζουμε τους εαυτούς μας με κάθε ματαιότητα. Έχε υπομονή και καθαρό μυαλό.