Επειδή σίγουρα δεν έχω την ιδιότητα ,όπως ο καθένας δεν έχει, να δώσω τον ορισμό της ευτυχίας με τέτοιο τρόπο που ο καθένας θα συμφωνήσει, θα προσπαθήσω να θίξω το ζήτημα αυτό με τέτοιο τρόπο ώστε σας βάλω σε σκέψη.
Ο ορισμός της καλώς η κακώς δεν θα βρεθεί ποτέ. Ίσως για το καλό μας γιατί ακόμα και αν τον είχαμε θα καταστρέφαμε ό,τι βρίσκαμε στο πέρασμα μας για να αποδείξουμε στον εαυτό μας ότι μας αρμόζει. Ακόμα και αν υπάρχει, πιθανότατα να είναι τόσο λαμπρός που κανείς θα τυφλωθεί πριν μπορέσει να τον αντικρίσει. Για αυτό τον λόγο ακριβώς ο καθένας μας, από την δικιά του οπτική γωνιά, βλέπει μόνο και μόνο τις αντανακλάσεις που δημιουργεί και έτσι νομίζει ότι μπορεί να τον προσεγγίσει. Θα ήταν αξιοθαύμαστο κανείς να μπορούσε να δείξει στον άλλον την εικόνα που βλέπει από τις αντανακλάσεις αυτές. Θα είχαμε ένα πιο γενικό συμπέρασμα, και πιθανότατα μέσα από όλες τις αντανακλάσεις τούτες να είχαμε όλο τον ορισμό ατόφιο. Για αυτό τον λόγο χρίζεται μάταιη οποιαδήποτε προσπάθεια προσέγγισης μεταξύ ανθρώπων για το τι είναι ευτυχία, χωρίς να ξεκινήσουν έστω την συζήτηση λέγοντας " Για μένα ".
Επιθυμώ να αναφέρω επιλεκτικά κάποια γνωμικά ατόμων με ιδιαίτερη κρίση όσο αφορά το θέμα μας. Ένα από αυτά είναι του Καρλ Γιουνγκ ο οποίος είπε " Η λέξη ευτυχία θα έχανε το νόημα της αν δεν την εξισορροπούσε η λύπη" . Ένα επίσης αξιοσημείωτο είναι αυτό του Νίτσε ο οποίος είπε πως για να είμαστε ευτυχισμένοι πρέπει να παίρνουμε στην πλάκα αυτά που μας δυστυχούν όταν τα παθαίνουμε. Ένα ακόμα είναι εκείνο του Γουόλτερ Μπέντζαμιν " Να είσαι ευτυχισμένος σημαίνει να μπορείς να γνωρίσεις τον εαυτό σου χωρίς να τρομάξεις " και ένα τελευταίο είναι εκείνο ενός γνωστού στο εξωτερικό Έλληνα ψυχίατρου του οποίου μου διαφεύγει αυτή τη στιγμή το όνομα, ο οποίος είπε πως ευτυχισμένος είναι αυτός που δεν έχει παρελθόν. Μέσα από αυτά τα παραδείγματα θέλω να καταλήξω σε ένα άλλο γνωμικών το οποίο λέει πως δεν υπάρχει ευτυχισμένη ζωή παρά μόνο ευτυχισμένες στιγμές. Και αυτό μάλλον θέλει να μας πει ο Έλληνας ψυχίατρος. Πως τελικά δεν μπορεί κανείς να νιώθει αδιάκοπα ευτυχισμένος όταν όχι απλά έχει παρελθόν, γιατί όλοι έχουμε, αλλά όταν έχει ζήσει δύσκολες στιγμές που όπως λέει και ο Γουόλτερ γνώρισε τον εαυτό του, τρόμαξε και παλεύει μαζί του μέχρι και σήμερα προσπαθώντας να ξεφύγει από τα δεσμά του ή να τα δεχτεί. Και για να μπορείς να νιώθεις ευτυχής θα πρέπει να έχεις αυτογνωσία και αυτός που έχει αυτογνωσία ζει όλα τα παραπάνω. Η δυστυχία του να πολεμάς τον εαυτό σου όπως λέει και ο Φρόυντ είναι εξαναγκαστική από την στιγμή που ζεις μέσα στον πολιτισμό. Αυτό που έχουμε ανάγκη είναι οι ευτυχισμένες στιγμές, όπως έχουμε ανάγκη και τις δυστυχισμένες χωρίς να το γνωρίζουμε.
Επιμένοντας στα λόγια του Έλληνα ψυχίατρου, σίγουρα οι περισσότεροι σκεφτήκαμε πως για να μην έχεις παρελθόν χρειάζεται απλά να το ξεχνάς, να το αφήνεις πίσω. Δεν πιστεύω πως θα εννοούσε κάτι τέτοιο γιατί γνωρίζει σίγουρα πολύ καλά ότι αυτό είναι εξολοκλήρου αδύνατον. Οπότε πιθανότατα θέλει να μας πει πως τελικά δεν υπάρχει ευτυχής άνθρωπος. Γιατί πολύ απλά στην προσωρινή μας ύπαρξη είναι αδύνατον να υπάρχει παντοτινή/αδιάκοπη ευτυχία, και αυτό που οφείλουμε να επιδιώκουμε είναι οι ευτυχισμένες στιγμές, στιγμές στις οποίες ξεχνάμε ότι γεννηθήκαμε και ότι θα πεθάνουμε, στις οποίες ζούμε έστω για λίγο παντοτινά.
Ο ορισμός της καλώς η κακώς δεν θα βρεθεί ποτέ. Ίσως για το καλό μας γιατί ακόμα και αν τον είχαμε θα καταστρέφαμε ό,τι βρίσκαμε στο πέρασμα μας για να αποδείξουμε στον εαυτό μας ότι μας αρμόζει. Ακόμα και αν υπάρχει, πιθανότατα να είναι τόσο λαμπρός που κανείς θα τυφλωθεί πριν μπορέσει να τον αντικρίσει. Για αυτό τον λόγο ακριβώς ο καθένας μας, από την δικιά του οπτική γωνιά, βλέπει μόνο και μόνο τις αντανακλάσεις που δημιουργεί και έτσι νομίζει ότι μπορεί να τον προσεγγίσει. Θα ήταν αξιοθαύμαστο κανείς να μπορούσε να δείξει στον άλλον την εικόνα που βλέπει από τις αντανακλάσεις αυτές. Θα είχαμε ένα πιο γενικό συμπέρασμα, και πιθανότατα μέσα από όλες τις αντανακλάσεις τούτες να είχαμε όλο τον ορισμό ατόφιο. Για αυτό τον λόγο χρίζεται μάταιη οποιαδήποτε προσπάθεια προσέγγισης μεταξύ ανθρώπων για το τι είναι ευτυχία, χωρίς να ξεκινήσουν έστω την συζήτηση λέγοντας " Για μένα ".
Επιθυμώ να αναφέρω επιλεκτικά κάποια γνωμικά ατόμων με ιδιαίτερη κρίση όσο αφορά το θέμα μας. Ένα από αυτά είναι του Καρλ Γιουνγκ ο οποίος είπε " Η λέξη ευτυχία θα έχανε το νόημα της αν δεν την εξισορροπούσε η λύπη" . Ένα επίσης αξιοσημείωτο είναι αυτό του Νίτσε ο οποίος είπε πως για να είμαστε ευτυχισμένοι πρέπει να παίρνουμε στην πλάκα αυτά που μας δυστυχούν όταν τα παθαίνουμε. Ένα ακόμα είναι εκείνο του Γουόλτερ Μπέντζαμιν " Να είσαι ευτυχισμένος σημαίνει να μπορείς να γνωρίσεις τον εαυτό σου χωρίς να τρομάξεις " και ένα τελευταίο είναι εκείνο ενός γνωστού στο εξωτερικό Έλληνα ψυχίατρου του οποίου μου διαφεύγει αυτή τη στιγμή το όνομα, ο οποίος είπε πως ευτυχισμένος είναι αυτός που δεν έχει παρελθόν. Μέσα από αυτά τα παραδείγματα θέλω να καταλήξω σε ένα άλλο γνωμικών το οποίο λέει πως δεν υπάρχει ευτυχισμένη ζωή παρά μόνο ευτυχισμένες στιγμές. Και αυτό μάλλον θέλει να μας πει ο Έλληνας ψυχίατρος. Πως τελικά δεν μπορεί κανείς να νιώθει αδιάκοπα ευτυχισμένος όταν όχι απλά έχει παρελθόν, γιατί όλοι έχουμε, αλλά όταν έχει ζήσει δύσκολες στιγμές που όπως λέει και ο Γουόλτερ γνώρισε τον εαυτό του, τρόμαξε και παλεύει μαζί του μέχρι και σήμερα προσπαθώντας να ξεφύγει από τα δεσμά του ή να τα δεχτεί. Και για να μπορείς να νιώθεις ευτυχής θα πρέπει να έχεις αυτογνωσία και αυτός που έχει αυτογνωσία ζει όλα τα παραπάνω. Η δυστυχία του να πολεμάς τον εαυτό σου όπως λέει και ο Φρόυντ είναι εξαναγκαστική από την στιγμή που ζεις μέσα στον πολιτισμό. Αυτό που έχουμε ανάγκη είναι οι ευτυχισμένες στιγμές, όπως έχουμε ανάγκη και τις δυστυχισμένες χωρίς να το γνωρίζουμε.
Επιμένοντας στα λόγια του Έλληνα ψυχίατρου, σίγουρα οι περισσότεροι σκεφτήκαμε πως για να μην έχεις παρελθόν χρειάζεται απλά να το ξεχνάς, να το αφήνεις πίσω. Δεν πιστεύω πως θα εννοούσε κάτι τέτοιο γιατί γνωρίζει σίγουρα πολύ καλά ότι αυτό είναι εξολοκλήρου αδύνατον. Οπότε πιθανότατα θέλει να μας πει πως τελικά δεν υπάρχει ευτυχής άνθρωπος. Γιατί πολύ απλά στην προσωρινή μας ύπαρξη είναι αδύνατον να υπάρχει παντοτινή/αδιάκοπη ευτυχία, και αυτό που οφείλουμε να επιδιώκουμε είναι οι ευτυχισμένες στιγμές, στιγμές στις οποίες ξεχνάμε ότι γεννηθήκαμε και ότι θα πεθάνουμε, στις οποίες ζούμε έστω για λίγο παντοτινά.
